دانشگاه خاتم پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد 3092-7730 6 1 2026 04 04 The Relationship Between Environmental Performance Changes and Corporate Financial Distress: Evidence on the Role of Regulatory and Managerial Factors رابطه عملکرد تغییرات زیست محیطی و درماندگی مالی شرکت:شواهدی از نقش عوامل نظارتی و مدیریتی 1 19 245951 FA نجمه حاجیان گروه حسابداری، دانشگاه خاتم، دانشکده مدیریت و علوم مالی، تهران، ایران. صدف سخائی تبار کارشناسی ارشد گروه حسابداری، دانشگاه خاتم، دانشکده مدیریت و علوم مالی، تهران، ایران. Journal Article 2025 04 21 The environmental performance of companies is known as one of the factors influencing financial stability and reducing financial helplessness. This research aims to investigate the relationship between the performance of environmental changes and financial helplessness of companies, and has analyzed the moderating role of legal claims risk, auditor size, and audit fees. In this regard, the data of 130 companies admitted to the Tehran Stock Exchange during the period of 2015 to 2014 were examined, and the multiple regression method with panel data was used to test the hypotheses. The results showed that the performance of environmental changes has a negative and significant effect on the financial helplessness of the company. Also, litigation risk weakens the effect of environmental change performance on financial distress. In addition, the size of the auditor and the audit fee also had a moderating role and were able to weaken the negative effects of environmental change performance on financial distress. These findings can be useful for managers, investors, and regulatory bodies in order to improve decisions and policies. عملکرد زیست‌محیطی شرکت‌ها به‌عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر پایداری مالی و کاهش درماندگی مالی شناخته می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین عملکرد تغییرات زیست‌محیطی و درماندگی مالی شرکت‌ها، نقش تعدیلگر ریسک دعاوی حقوقی، اندازه حسابرس، و حق‌الزحمه حسابرسی را تحلیل کرده است.در این راستا، داده‌های 130 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1395 تا 1402 مورد بررسی قرار گرفت و برای آزمون فرضیه‌ها از روش رگرسیون چندگانه با داده‌های پانل استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد تغییرات زیست‌محیطی تأثیر منفی و معناداری بر درماندگی مالی شرکت دارد. همچنین، ریسک دعاوی حقوقی تأثیر عملکرد تغییرات زیست‌محیطی بر درماندگی مالی را تضعیف می‌کند. علاوه بر این، اندازه حسابرس و حق‌الزحمه حسابرسی نیز نقش تعدیلگر داشته و توانستند اثرات منفی عملکرد تغییرات زیست‌محیطی بر درماندگی مالی را تضعیف کنند. این یافته‌ها می‌تواند برای مدیران، سرمایه‌گذاران، و نهادهای نظارتی در راستای بهبود تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها مفید باشد

دانشگاه خاتم پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد 3092-7730 6 1 2026 04 04 Sustainability Reporting; Factors Affecting It and Sustainability Auditing گزارشگری پایداری؛ عوامل موثر بر آن و حسابرسی پایداری 20 41 245953 FA یونس مسعودی حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز فارس 0009-0004-7602-9974 زهرا فرهادی استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران. 0000-0001-9074-9004 Journal Article 2025 05 06 Objective: “With the increasing expansion of international business activities and the increasing importance of sustainability in organizational, academic, and professional fields, sustainability reporting has become one of the key objectives of economic enterprises and countries. This type of reporting includes the disclosure of information related to the financial, environmental, social, and corporate governance performance of companies, which is presented within the framework of international standards, with the aim of increasing transparency and accountability.” Method: Accordingly, this study, with a descriptive-analytical approach, examines the benefits and challenges of sustainability auditing in Iran. Results: From the perspective of economic and accounting theories, the disclosure of sustainability information has several functions, including reducing information asymmetry, improving the quality of financial reporting, enhancing the reputation and credibility of the company, strengthening organizational legitimacy, creating a competitive advantage, increasing employee motivation, and optimizing against competitors. In addition, sustainability reporting can bring positive consequences such as increasing public trust, improving the quality of life, preserving environmental resources for future generations, developing the capital market, and improving the quality of investor decision-making. Conclusions: In this context, sustainability auditing, as a key tool for increasing the reliability of sustainability reports and improving the quality of disclosure, plays an important role in reducing information risks and increasing investor confidence. هدف با گسترش روزافزون فعالیت‌های تجاری در سطح بین‌المللی و اهمیت فزاینده پایداری در حوزه‌های سازمانی، دانشگاهی و حرفه‌ای، گزارشگری پایداری به یکی از اهداف کلیدی بنگاه‌های اقتصادی و کشورها تبدیل شده است. این نوع گزارشگری شامل افشای اطلاعات مربوط به عملکرد مالی، زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی شرکت‌ها است که در چارچوب استانداردهای بین‌المللی، با هدف افزایش شفافیت و پاسخگویی ارائه می‌شود. روش پژوهش بر این اساس، پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی مزایا و چالش‌های حسابرسی پایداری در ایران می‌پردازد. یافته‌ها از منظر نظریه‌های اقتصادی و حسابداری، افشای اطلاعات پایداری کارکردهای متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، بهبود کیفیت گزارشگری مالی، ارتقای شهرت و اعتبار شرکت، تقویت مشروعیت سازمانی، ایجاد مزیت رقابتی، افزایش انگیزش کارکنان و بهینه‌کاوی در برابر رقبا اشاره کرد. علاوه بر این، گزارشگری پایداری می‌تواند پیامدهای مثبتی همچون افزایش اعتماد عمومی، ارتقای کیفیت زندگی، حفظ منابع زیست‌محیطی برای نسل‌های آینده، توسعه بازار سرمایه و بهبود کیفیت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را به همراه داشته باشد. نتیجه‌گیری در این زمینه، حسابرسی پایداری به‌عنوان ابزاری کلیدی برای افزایش قابلیت اتکای گزارش‌های پایداری و ارتقای کیفیت افشا، نقش مهمی در کاهش ریسک‌های اطلاعاتی و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران ایفا می‌کند.

دانشگاه خاتم پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد 3092-7730 6 1 2026 04 04 The effect of management accounting on businesses' antifragility-02 تأثیر حسابداری مدیریت در پادشکنندگی کسب‌وکارها 42 59 246009 FA مهدی علی نژادساروکلائی استادیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران احمد حسن پور دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Journal Article 2025 05 26 Objective: “In today’s volatile and complex business environment, organizations face diverse crises, including economic downturns, technological disruptions, and market uncertainties. This study aims to explore the role of management accounting in enhancing antifragility—a concept introduced by Nassim Nicholas Taleb (2012) that emphasizes growth through disorder, beyond mere resilience.” Method: This research adopts a descriptive–analytical and literature review approach, examining case studies from domestic and international organizations. It analyzes the impact of modern management accounting tools—such as activity-based costing (ABC), dynamic budgeting, the balanced scorecard (BSC), and scenario analysis—on organizational performance during crises. Results: The findings reveal that the use of advanced management accounting tools leads to improved cost transparency, optimal resource allocation, better risk forecasting, and enhanced decision-making—ultimately contributing to organizational antifragility. Conclusions: Management accounting, beyond cost control, plays a critical role in building antifragile structures by providing timely and reliable financial data to support strategic responses to crises. Practical recommendations are offered to promote the implementation of these tools in Iranian businesses seeking to thrive amid disruption. متن چکیده هدف: در محیط‌های پرنوسان کنونی، سازمان‌ها با بحران‌های گوناگون اقتصادی و فناوری مواجه‌اند. این مقاله با هدف بررسی نقش حسابداری مدیریت در ارتقای پادشکنندگی سازمان‌ها تدوین شده است؛ مفهومی که توسط «نسیم نیکولاس طالب» (2012) مطرح شده و به توانایی رشد در دل بحران فراتر از تاب‌آوری اشاره دارد. روش پژوهش: این پژوهش مروری–تحلیلی است و با بررسی مطالعات موردی شرکت‌های داخلی و بین‌المللی، تأثیر ابزارهای نوین حسابداری مدیریت (نظیر هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت، بودجه‌بندی پویا، کارت امتیازی متوازن و تحلیل سناریو) را بر عملکرد سازمانی در بحران‌ها تحلیل می‌کند. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت، شفاف‌سازی هزینه‌ها، تخصیص بهینه منابع، بهبود تصمیم‌گیری و کاهش ریسک‌های مالی را به همراه دارد؛ اموری که در افزایش پادشکنندگی سازمان مؤثرند. نتیجه‌گیری: حسابداری مدیریت، نه‌تنها ابزاری برای کنترل هزینه است، بلکه عاملی کلیدی در شکل‌گیری ساختارهای پادشکننده محسوب می‌شود. پیشنهادهایی نیز برای تقویت پیاده‌سازی این ابزارها در سازمان‌های ایرانی ارائه شده است.

دانشگاه خاتم پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد 3092-7730 6 1 2026 04 04 Development of a Conceptual Model for Auditing Organizational Culture Components in the Banking Sector طراحی مدل مفهومی مولفه های حسابرسی فرهنگ سازمانی در بانک ها 60 89 246053 FA علی رحمانی استاد، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران 0000-0001-5458-9963 مهناز محمودخانی دکتری، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. زهرا کرمی تهران، شهرک غرب،بلوار فرحزادی، بلوار نورانی، پلاک 58، طبقه سوم 0009-0004-6951-0575 Journal Article 2025 11 22 Organizational culture is widely recognized as a key determinant of organizational behavior, decision-making, and performance, particularly in the banking sector, where financial scandals have frequently been linked to underlying cultural deficiencies. In response to increasing regulatory and governance pressures, monitoring and evaluating organizational culture has become a priority for boards and supervisory authorities. Accordingly, this study aims to identify and conceptualize the core components of organizational culture auditing within the banking industry. This research adopts a qualitative methodology based on content analysis and text-mining techniques. A broad range of sources was reviewed, including academic literature, corporate governance guidelines issued by national and international regulators, organizational culture audit reports from selected foreign banks, and professional publications by the Institute of Internal Auditors and other معتبر institutions. A total of 51 sources were collected, of which 22 highly relevant documents were selected for detailed analysis. Based on these sources, a theoretical matrix was developed to systematically extract audit-relevant components. The findings resulted in the identification of 25 recurring and significant components, which were classified as the principal dimensions of organizational culture. These components provide a structured foundation for designing audit tools, procedures, and evaluation frameworks in the banking sector. Overall, the study highlights the central role of organizational culture as a pillar of corporate governance and organizational performance. The proposed conceptual model, comprising 25 key components and 103 sub-indicators, offers a systematic framework for planning and conducting organizational culture audits and serves as a practical tool for internal auditors and regulatory bodies. شکل‌دهی به رفتارها، تصمیم‌گیری‌ها و عملکرد سازمان‌ها ایفا می‌کند. شواهد ناشی از رسوایی‌های مالی در صنعت بانکداری نشان می‌دهد که ضعف در فرهنگ سازمانی از عوامل اصلی بروز این بحران‌ها بوده است؛ ازاین‌رو، توجه به تقویت، نظارت و مدیریت فرهنگ سازمانی در سطح هیئت‌مدیره‌ها و نهادهای ناظر اهمیت فزاینده‌ای یافته است. با این حال، به‌دلیل ماهیت ناملموس و کیفی فرهنگ سازمانی، اندازه‌گیری و ارزیابی آن با چالش‌هایی همراه است. در این میان، حسابرسی داخلی می‌تواند از طریق ارائه خدمات اطمینان‌بخشی و مشاوره‌ای، نقش مؤثری در ارزیابی فرهنگ سازمانی ایفا کند؛ به‌ویژه آنکه بر اساس استاندارد 2110، ارزیابی فرآیندهای حاکمیتی از جمله فرهنگ سازمانی، از وظایف اصلی این حرفه محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مؤلفه‌های حسابرسی فرهنگ سازمانی در صنعت بانکداری انجام شده است. برای این منظور، با استفاده از روش تحلیل محتوا و تکنیک‌های متن‌کاوی، مجموعه‌ای از منابع علمی و حرفه‌ای شامل مقالات، دستورالعمل‌های حاکمیت شرکتی، گزارش‌های حسابرسی و اسناد منتشرشده توسط نهادهای معتبر بررسی شد. از میان 51 منبع گردآوری‌شده، 22 منبع منتخب مورد تحلیل قرار گرفت و بر اساس آن‌ها ماتریسی نظری تدوین شد. یافته‌های پژوهش منجر به استخراج 25 مؤلفه کلیدی فرهنگ سازمانی شد که می‌توانند مبنای طراحی ابزارها و رویه‌های حسابرسی قرار گیرند. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی نظام‌مند، علاوه بر غنای ادبیات نظری، کاربردهای عملی برای نهادهای ناظر، مدیران و حسابرسان داخلی فراهم می‌آورد و می‌تواند در تدوین راهنماها و چک‌لیست‌های نظارتی در صنعت بانکداری مورد استفاده قرار گیرد.

دانشگاه خاتم پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد 3092-7730 6 1 2026 04 04 A Bibliometric Analysis of Sustainability Reporting and Assurance Research: Evidence from the Scopus Database تحلیل کتاب سنجی پژوهش‌های گزارشگری پایداری و اطمینان‌بخشی: شواهدی از پایگاه داده اسکوپوس 90 110 248059 FA شیما احمدی استادیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و علوم مالی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران. 0009-0009-2975-132X کاوه مهرانی داﻧﺸﯿﺎر، گروه ﺣﺴﺎﺑﺪاری، داﻧشکده ﺣﺴﺎﺑﺪاری و ﻋﻠﻮم ﻣﺎلی، داﻧشکدگان ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، داﻧشگاه ﺗﻬﺮان، ﺗﻬﺮان، اﯾﺮان. 0000-0001-7426-4365 Journal Article 2025 11 22 Purpose: With the expansion of sustainability reporting and the increasing use of economic, social, and environmental information by stakeholders, the role of auditing and assurance of sustainability reports has gained growing importance. The purpose of this study is to map the evolution of the auditing and sustainability literature, identify influential scientific actors, and explain the intellectual structures of this field. Methodology: This study was conducted using a computational literature review approach and bibliometric analysis. Research data were extracted from the Scopus database, and publications in the field of auditing and sustainability during the period 1972–2026 were analyzed using the Bibliometrix package in the R environment. Findings: The results indicate that the auditing and sustainability literature has experienced substantial growth, particularly since the 2010s. Furthermore, the focus of research has gradually shifted from corporate social responsibility and voluntary disclosure toward sustainability assurance and ESG-related issues. The findings also reveal the emergence of distinct knowledge clusters, a relative concentration of scientific output in specific countries and journals, and the development of emerging research themes. Conclusion: The field of auditing and sustainability has evolved into a maturing area of knowledge. Identifying research trends, key contributors, and existing research gaps can facilitate future studies and support the development of sustainability assurance frameworks هدف: با گسترش گزارشگری پایداری و افزایش استفاده ذی‌نفعان از اطلاعات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی شرکت‌ها، نقش حسابرسی و اطمینان‌بخشی این گزارش‌ها اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف پژوهش حاضر، ترسیم روند تحول ادبیات حسابرسی و پایداری، شناسایی بازیگران علمی اثرگذار و تبیین ساختارهای دانشی این حوزه است. روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از رویکرد مرور ادبیات محاسبه‌محور و روش تحلیل کتاب‌سنجی انجام شده است. داده‌های پژوهش از پایگاه اسکوپوس استخراج و آثار منتشرشده در حوزه حسابرسی و پایداری طی دوره 1972 تا 2026 با بهره‌گیری از بسته Bibliometrix در محیط R تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد ادبیات حسابرسی و پایداری، به‌ویژه از دهه 2010 به بعد، رشد چشمگیری داشته است. همچنین تمرکز پژوهش‌ها از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و افشای داوطلبانه به سمت اطمینان‌بخشی گزارش‌های پایداری و موضوعات مرتبط با ESG حرکت کرده است. یافته‌ها همچنین بیانگر شکل‌گیری خوشه‌های دانشی متمایز، تمرکز نسبی تولیدات علمی در برخی کشورها و مجلات، و ظهور موضوعات نوظهور پژوهشی است. نتیجه‌گیری: حوزه حسابرسی و پایداری به یک قلمرو دانشی در حال بلوغ تبدیل شده است. شناسایی روندهای پژوهشی، بازیگران کلیدی و شکاف‌های موجود می‌تواند مسیر تحقیقات آینده و توسعه چارچوب‌های اطمینان‌بخشی پایداری را تسهیل کند.