https://jopa.khatam.ac.ir/ پژوهش های حسابداری و حسابرسی عملیاتی و عملکرد fa daily 1 Sat, 04 Apr 2026 00:00:00 +0330 Sat, 04 Apr 2026 00:00:00 +0330 https://jopa.khatam.ac.ir/article_245951.html عملکرد زیست‌محیطی شرکت‌ها به‌عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر پایداری مالی و کاهش درماندگی مالی شناخته می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین عملکرد تغییرات زیست‌محیطی و درماندگی مالی شرکت‌ها، نقش تعدیلگر ریسک دعاوی حقوقی، اندازه حسابرس، و حق‌الزحمه حسابرسی را تحلیل کرده است.در این راستا، داده‌های 130 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1395 تا 1402 مورد بررسی قرار گرفت و برای آزمون فرضیه‌ها از روش رگرسیون چندگانه با داده‌های پانل استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد تغییرات زیست‌محیطی تأثیر منفی و معناداری بر درماندگی مالی شرکت دارد. همچنین، ریسک دعاوی حقوقی تأثیر عملکرد تغییرات زیست‌محیطی بر درماندگی مالی را تضعیف می‌کند. علاوه بر این، اندازه حسابرس و حق‌الزحمه حسابرسی نیز نقش تعدیلگر داشته و توانستند اثرات منفی عملکرد تغییرات زیست‌محیطی بر درماندگی مالی را تضعیف کنند. این یافته‌ها می‌تواند برای مدیران، سرمایه‌گذاران، و نهادهای نظارتی در راستای بهبود تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها مفید باشد https://jopa.khatam.ac.ir/article_245953.html هدفبا گسترش روزافزون فعالیت‌های تجاری در سطح بین‌المللی و اهمیت فزاینده پایداری در حوزه‌های سازمانی، دانشگاهی و حرفه‌ای، گزارشگری پایداری به یکی از اهداف کلیدی بنگاه‌های اقتصادی و کشورها تبدیل شده است. این نوع گزارشگری شامل افشای اطلاعات مربوط به عملکرد مالی، زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی شرکت‌ها است که در چارچوب استانداردهای بین‌المللی، با هدف افزایش شفافیت و پاسخگویی ارائه می‌شود.روش پژوهشبر این اساس، پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی مزایا و چالش‌های حسابرسی پایداری در ایران می‌پردازد.یافته‌هااز منظر نظریه‌های اقتصادی و حسابداری، افشای اطلاعات پایداری کارکردهای متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به کاهش عدم تقارن اطلاعاتی، بهبود کیفیت گزارشگری مالی، ارتقای شهرت و اعتبار شرکت، تقویت مشروعیت سازمانی، ایجاد مزیت رقابتی، افزایش انگیزش کارکنان و بهینه‌کاوی در برابر رقبا اشاره کرد. علاوه بر این، گزارشگری پایداری می‌تواند پیامدهای مثبتی همچون افزایش اعتماد عمومی، ارتقای کیفیت زندگی، حفظ منابع زیست‌محیطی برای نسل‌های آینده، توسعه بازار سرمایه و بهبود کیفیت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را به همراه داشته باشد.نتیجه‌گیریدر این زمینه، حسابرسی پایداری به‌عنوان ابزاری کلیدی برای افزایش قابلیت اتکای گزارش‌های پایداری و ارتقای کیفیت افشا، نقش مهمی در کاهش ریسک‌های اطلاعاتی و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران ایفا می‌کند. https://jopa.khatam.ac.ir/article_246009.html متن چکیدههدف: در محیط‌های پرنوسان کنونی، سازمان‌ها با بحران‌های گوناگون اقتصادی و فناوری مواجه‌اند. این مقاله با هدف بررسی نقش حسابداری مدیریت در ارتقای پادشکنندگی سازمان‌ها تدوین شده است؛ مفهومی که توسط «نسیم نیکولاس طالب» (2012) مطرح شده و به توانایی رشد در دل بحران فراتر از تاب‌آوری اشاره دارد.روش پژوهش: این پژوهش مروری–تحلیلی است و با بررسی مطالعات موردی شرکت‌های داخلی و بین‌المللی، تأثیر ابزارهای نوین حسابداری مدیریت (نظیر هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت، بودجه‌بندی پویا، کارت امتیازی متوازن و تحلیل سناریو) را بر عملکرد سازمانی در بحران‌ها تحلیل می‌کند.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت، شفاف‌سازی هزینه‌ها، تخصیص بهینه منابع، بهبود تصمیم‌گیری و کاهش ریسک‌های مالی را به همراه دارد؛ اموری که در افزایش پادشکنندگی سازمان مؤثرند.نتیجه‌گیری: حسابداری مدیریت، نه‌تنها ابزاری برای کنترل هزینه است، بلکه عاملی کلیدی در شکل‌گیری ساختارهای پادشکننده محسوب می‌شود. پیشنهادهایی نیز برای تقویت پیاده‌سازی این ابزارها در سازمان‌های ایرانی ارائه شده است. https://jopa.khatam.ac.ir/article_246053.html شکل‌دهی به رفتارها، تصمیم‌گیری‌ها و عملکرد سازمان‌ها ایفا می‌کند. شواهد ناشی از رسوایی‌های مالی در صنعت بانکداری نشان می‌دهد که ضعف در فرهنگ سازمانی از عوامل اصلی بروز این بحران‌ها بوده است؛ ازاین‌رو، توجه به تقویت، نظارت و مدیریت فرهنگ سازمانی در سطح هیئت‌مدیره‌ها و نهادهای ناظر اهمیت فزاینده‌ای یافته است. با این حال، به‌دلیل ماهیت ناملموس و کیفی فرهنگ سازمانی، اندازه‌گیری و ارزیابی آن با چالش‌هایی همراه است. در این میان، حسابرسی داخلی می‌تواند از طریق ارائه خدمات اطمینان‌بخشی و مشاوره‌ای، نقش مؤثری در ارزیابی فرهنگ سازمانی ایفا کند؛ به‌ویژه آنکه بر اساس استاندارد 2110، ارزیابی فرآیندهای حاکمیتی از جمله فرهنگ سازمانی، از وظایف اصلی این حرفه محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مؤلفه‌های حسابرسی فرهنگ سازمانی در صنعت بانکداری انجام شده است. برای این منظور، با استفاده از روش تحلیل محتوا و تکنیک‌های متن‌کاوی، مجموعه‌ای از منابع علمی و حرفه‌ای شامل مقالات، دستورالعمل‌های حاکمیت شرکتی، گزارش‌های حسابرسی و اسناد منتشرشده توسط نهادهای معتبر بررسی شد. از میان 51 منبع گردآوری‌شده، 22 منبع منتخب مورد تحلیل قرار گرفت و بر اساس آن‌ها ماتریسی نظری تدوین شد. یافته‌های پژوهش منجر به استخراج 25 مؤلفه کلیدی فرهنگ سازمانی شد که می‌توانند مبنای طراحی ابزارها و رویه‌های حسابرسی قرار گیرند. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی نظام‌مند، علاوه بر غنای ادبیات نظری، کاربردهای عملی برای نهادهای ناظر، مدیران و حسابرسان داخلی فراهم می‌آورد و می‌تواند در تدوین راهنماها و چک‌لیست‌های نظارتی در صنعت بانکداری مورد استفاده قرار گیرد. https://jopa.khatam.ac.ir/article_248059.html هدف: با گسترش گزارشگری پایداری و افزایش استفاده ذی‌نفعان از اطلاعات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی شرکت‌ها، نقش حسابرسی و اطمینان‌بخشی این گزارش‌ها اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف پژوهش حاضر، ترسیم روند تحول ادبیات حسابرسی و پایداری، شناسایی بازیگران علمی اثرگذار و تبیین ساختارهای دانشی این حوزه است.روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از رویکرد مرور ادبیات محاسبه‌محور و روش تحلیل کتاب‌سنجی انجام شده است. داده‌های پژوهش از پایگاه اسکوپوس استخراج و آثار منتشرشده در حوزه حسابرسی و پایداری طی دوره 1972 تا 2026 با بهره‌گیری از بسته Bibliometrix در محیط R تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد ادبیات حسابرسی و پایداری، به‌ویژه از دهه 2010 به بعد، رشد چشمگیری داشته است. همچنین تمرکز پژوهش‌ها از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و افشای داوطلبانه به سمت اطمینان‌بخشی گزارش‌های پایداری و موضوعات مرتبط با ESG حرکت کرده است. یافته‌ها همچنین بیانگر شکل‌گیری خوشه‌های دانشی متمایز، تمرکز نسبی تولیدات علمی در برخی کشورها و مجلات، و ظهور موضوعات نوظهور پژوهشی است.نتیجه‌گیری: حوزه حسابرسی و پایداری به یک قلمرو دانشی در حال بلوغ تبدیل شده است. شناسایی روندهای پژوهشی، بازیگران کلیدی و شکاف‌های موجود می‌تواند مسیر تحقیقات آینده و توسعه چارچوب‌های اطمینان‌بخشی پایداری را تسهیل کند.